საქართველოს სამეფო ოჯახის გენეალოგიური ხე, რომელზეც ასახულია საქართველოს სამეფო ტახტის მემკვიდრის, ბატონიშვილი ანას გვირგვინოსანი წინაპრები – ადარნასე ბაგრატიონიდან (VIII ს.) დღევანდელ დღემდე.
სამეფო ოჯახის ორდენთა სისტემა
სამეფო ოჯახის სარაინდო ორდენები
†
საქართველოს სამეფოს არსებობის პერიოდში სარაინდო ორდენით დაჯილდოვების ტრადიცია საქართველოში არ არსებობდა. ქვეყნის წინაშე დამსახურებისა და ერთგულებისათვის ქართველი გვირგვინოსნები, ევროპელებისგან განსხვავებით, თავიანთ ქვეშევრდომებს აჯილდოვებდნენ ხმლით, მამულით, ციხესიმაგრით ა.შ. თუმცა, საქართველოს სამეფოს არსებობის ბოლო წლებში, სარაინდო ორდენის დაარსების პირველი პროექტი მაინც იქნა შემუშავებული, კერძოდ, 1799 წლის 10 მაისს, ჯერ კიდევ ქართული სახელმწიფოს არსებობის დროს, საქართველოს უკანასკნელი მეფის, გიორგი XII-ის შვილმა, ბატონიშვილმა იოანემ, თავის გვირგვინოსან მამას წარუდგინა სარაინდო ორდენთა დაარსების გეგმა/პროექტი. აღნიშნულ პროექტში შემუშავებული იყო ოთხი სახის ორდენი და მანამდე არსებული ტრადიციული ჯილდო – მოჭედილი ხმალი. მეფე გიორგიმ მოიწონა ეს გეგმა, თუმცა სამწუხაროდ იგი ვერ განხორციელდა, რადგან დასნეულებული მეფე გიორგი წელიწადნახევარში გარდაიცვალა, ხოლო 1801 წელს ქართული სახელმწიფო რუსეთის იმპერიის მიერ ვერაგულად იქნა გაუქმებული.
ამ ისტორიული მოვლენიდან ორ საუკუნოვანი წყვეტის შემდეგ, 2009 წლის 25 დეკემბერს, საქართველოს სამეფო ტახტის მემკვიდრემ, ბატონიშვილმა ნუგზარმა, გამოსცა სპეციალური დეკრეტი, რაც გულისხმობდა მისი უშუალო წინაპრების მიერ თავის დროზე განუხორციელებელი პროექტის აღდგენას. ღვთის შეწევნით, 2009 წლის დეკრეტის თანახმად, დაარსდა საქართველოს სამეფო სახლის შემდეგი სარაინდო ორდენები: “საქართველოს სამეფოს გვირგვინის სამეფო ორდენი”, “მეფე ერეკლე მეორის სამეფო ორდენი”, “დიდმოწამე ქეთევან დედოფლის სამეფო ორდენი” და “წმინდა დავით მეფსალმუნის სამეფო ორდენი”.
♦ წმინდა დავით მეფსალმუნის სამეფო ორდენი
‘წმინდა დავით მეფსალმუნის სამეფო ორდენი’ განკუთვნილია მსოფლიოს სხვა ლეგიტიმური და ავთენტური სამეფო სახლების მეთაურებისთვის. ეს პატივი ასევე შეიძლება მიენიჭოთ ეკლესიის იერარქებს და სხვა სუვერენული ქვეყნების მეთაურებს. აღნიშნული ორდენი შეიძლება მიენიჭოთ როგორც საქართველოს მოქალაქეებს, ასევე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსაც. სამეფო ოჯახის ორდენთა იერარქიაში ‘წმინდა დავით მეფსალმუნის სამეფო ორდენი’ პატივით უმაღლესი ორდენია და ყველა დანარჩენ ორდენზე მაღლა დგას.
♦ დიდმოწამე ქეთევან დედოფლის სამეფო ორდენი
გადაეცემათ იმ პირებს, რომლებსაც განსაკუთრებული დამსახურება აქვთ საქართველოს სამეფო სახლის წინაშე და/ან წვლილი შეიტანეს ქართველი ხალხის ან მართლმადიდებლური ეკლესიის კეთილდღეობის საქმეში. ის განსაზღვრულია როგორც საქართველოს, ასევე უცხო ქვეყნის მოქალაქეთათვის.
♦ მეფე ერეკლე მეორის სამეფო ორდენი
‘მეფე ერეკლე II-ის სამეფო ორდენი’ გაიცემა ექსკლუზიურად საქართველოს მოქალაქეებზე მხოლოდ და წარმოადგენს ჯილდოს იმ პირთათვის, რომლებმაც წვლილი შეიტანეს ქვეყნის განვითარებასა და კეთილდღეობაში. აღნიშნული ორდენის წევრები შეიძლება გახდნენ მთავრობის, ეკლესიის, სახელოვნებო, სპორტის, სამეცნიერო და სხვა სფეროების წარმომადგენლები.
♦ საქართველოს სამეფოს გვირგვინის სამეფო ორდენი
‘საქართველოს სამეფოს გვირგვინის სამეფო ორდენი’ არის ჯილდო, რომელიც ენიჭება პირებს, რომლებიც ემსახურნენ საქართველოს სამეფო სახლს და/ან წვლილი შეიტანეს ქართველი ხალხის კეთილდღეობის საქმეში. ორდენი შეიძლება მიენიჭოს როგორც საქართველოს, ასევე უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს.
ბატონიშვილი პეტრე ბაგრატიონ-გრუზინსკის საიუბილეო კონცერტი
2013 წლის აპრილის თვეში, რუსთაველის თეატრში გაიმართა საიუბილეო კონცერტი მიძღვნილი საქართველოს სამეფო სახლის ყოფილი მეთაურის ბატონიშვილი პეტრე პეტრეს ძე ბაგრატიონი-გრუზინსკის ხსოვნას.
ბატონიშვილი ნუგზარ ბაგრატიონი-გრუზინსკი და საქართველოს პატრიარქი ილია II
რუსთაველის თეატრის დარბაზი ოვაციებით შეხვდა საქართველოს პატრიარქისა და საქართველოს სამეფო ტახტის მემკიდრის ერთობლივ გამოჩენას.
საქართველოს სამეფო სახლის განცხადება
მოგეხსენებათ, რომ თითქმის 200 წლიანი წყვეტის შემდგომ, საქართველოს სამეფო სახლის მეთაურმა, საქართველოს უკანასკნელი მეფის, გიორგი XII-ის მემკვიდრემ, ბატონიშვილმა ნუგზარ ბაგრატიონ-გრუზინსკიმ აღასრულა მისი უშუალო მეფე-წინაპრების სურვილი და 2010 წელს შესაბამისი დეკრეტით დააფუძნა სამი დინასტიური ორდენი.
ეს ინიციატივა გამოწვეული იყო წარსულის იმ რეალობიდან, რასაც ერეკლე მეფის ევროპისაკენ სწრაფვის პოლიტიკა ერქვა. კერძოდ, ცარისტული რუსეთის მიერ საქართველოს სამეფოს უკანონოდ ანექსირებამდე, საქართველოს ეკონომიკურ-პოლიტიკური კურსი ევროპული იყო, რაც გამოიხატებოდა, თუნდაც სამეფოს ადმინისტრაციულ-თანამდებობრ
ევროპული კურსის გამოხატულებადვე უნდა ჩაითვალოს სამეფო ოჯახში, კერძოდ ბატონიშვილთა შორის ფიქრი, ევროპული ყაიდის რაინდული ორდენების დაარსების თაობაზეც, რომლის ტრადიციაც საქართველოს სამეფოში მანამდე არ არსებობდა.
რაინდთა ორდენის შემუშავებაზე დიდად უღვაწია ღვაწლმოსილ ქართველს, ბატონიშვილ იოანეს, რომელმაც 1799 წელს თავის მამას – გიორგი XII-ს წარუდგინა ოთხი რაინდული ორდენის – წმ.დავით აღმაშენებლის, წმ. თამარ მეფის, წმ. ქეთევან წამებულისა და წმ. გიორგის ორდენთა დაარსების გეგმა, რაც საქართველოს უკანასკნელმა გვირგვინოსანმა ძალიან მოიწონა. სამწუხაროდ, ამ გეგმას განხორციელება არ ეწერა, რადგან მალევე გიორგი XII გარდაიცვალა და რუსეთმა გააუქმა საქართველოს სამეფო ტახტი, სამეფო ოჯახის წევრები კი ძალით გადაასახლა რუსეთში.
სწორედ, ამიტომაც, დღეს, საქართველოს სამეფო სახლის მეთაური, ბატონიშვილი ნუგზარი, მის მიერ დაარსებული რაინდული ორდენის მეშვეობით სიმბოლურად გამოხატავს მის წინაპართა მიერ ევროპისაკენ სწრაფვის მტკიცე კურსს და ამასთანავე, აღადგენს ერთგვარ სულიერ კავშირს თავის უშუალო წინაპრებთან. მნიშვნელოვანია, რომ ბატონიშვილი ნუგზარი ამ ორდენის მინიჭებით გამოხატავს მადლიერებას მამულიშვილთა მიმართ, რომელთაც გარკვეული დამსახურებები გააჩნიათ საქართველოს წინაშე.
სამწუხაროა, რომ მთელი 200 წლის განმავლობაში სამეფო ოჯახი, ქვეყანაში არსებული სხვადასხვა რეჟიმების გამო, დღემდე მოკლებული იყო გამოეყენებინა, საერთაშორისო სამართლით აღიარებული მისი იურიდიული უფლება, მიენიჭებინა რაინდობა ბუმბერაზ მამულიშვილთათვის და ამით, მოკრძალებულად დაეფასებინა მათი უზარმაზარი ღვაწლი ქვეყნის წინაშე.
საქართველოს სამეფო სახლს, ასევე სურს გამოეხმაუროს ხელოვნურად შეთხზულ, იმ უსაფუძვლო მითქმა-მოთქმას, რომ, თითქოსდა, სამეფო სახლის მეთაურის მიერ რაინდული ინსტიტუტის დაარსება პირდაპირ კავშირში იყოს დღესვე, ან ხვალვე, ქვეყანაში კონსტიტუციური მონარქიის შემოღებასთან.
გვსურს დავაფიქსიროთ, რომ ასეთი დეზინფორმაციის გავრცელება მიზანმიმართულად ხდება იმ ადამიანების მიერ, რომელთაც სურვილი აქვთ მოსახლეობაში ხელოვნურად გამოიწვიონ აურზაური და ამით მონარქიული იდეის დისკრედიტაცია მოახდინონ.
